Thông tư 38/2026 về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam

Ls. Nguyễn Tuấn Minh
#VietnamLaw #FDI #ForeignInvestment #FX #FXControl #VietnamPremierLawyers
Hôm nay thứ sáu, có vẻ rảnh rang, mở ra đọc quy định mới có hiệu lực của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thông tư 38/2026/TT-NHNN ngày 31 tháng 7 năm 2026 QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ NGOẠI HỐI ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM, có hiệu lực ngày 18/8/2026, và thay thế Thông tư số 06/2019/TT-NHNN (“TT38/2026”).
Tản mạn tôi có vài bình luận và lưu ý sau đây:
TT 38/2026 chính thức làm biến mất khái niệm DICA (Direct Investment Capital Account), tài khoản vốn trực tiếp nước ngoài (khái niệm IICA (Indirect Investment Capital Account) thì đã được bỏ ra khỏi văn bản quy phạm pháp luật khá lâu rồi). Khái niệm mới là tài khoản vốn đầu tư nước ngoài – FICA (Foreign Investment Capital account). Điều này cũng phù hợp với các quy định của Luật Đầu tư 2025 hiện hành, (thực chất định nghĩa “đầu tư trực tiếp nước ngoài” đã không còn từ Luật Đầu tư 2014
Ngắn gọn là từ ngày TT 38/2026 có hiệu lực: tài khoản đầu tư nước ngoài – FICA
– Được mở dưới tên
o tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài bao gồm:
 Tổ chức kinh tế được nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp thành viên thành lập theo quy định pháp luật đầu tư và các quy định pháp luật có liên quan;
 Tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp thành viên là thành viên hoặc cổ đông nắm giữ trên 50% vốn điều lệ thông qua việc đầu tư góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp lần đầu hoặc ;
o Doanh nghiệp dự án PPP do nhà đầu tư nước ngoài thành lập.
o Nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp thành viên tham gia hợp đồng BCC.
o Nhà đầu tư nước ngoài trực tiếp thực hiện dự án PPP trong trường hợp không thành lập doanh nghiệp dự án PPP.
o Nhà thầu là nhà đầu tư nước ngoài trong các hợp đồng dầu khí và các văn bản thỏa thuận trong lĩnh vực dầu khí được ký kết nhân danh Nhà nước hoặc Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam với bên ký kết nước ngoài (sau đây gọi là nhà đầu tư nước ngoài trong hoạt động dầu khí).
– Và sử dụng cho các giao dịch:
o Nhận tiền góp vốn ngoại tệ các loại của nhà đầu tư nước ngoài, ngoại tệ tự có của nhà đầu tư trong nước (điểm mới)
o Chuyển nhượng vốn của nhà đầu tư nước ngoài
o Chi trả lợi nhuận phân chia, hoàn trả vốn góp cho nhà đầu tư nước ngoài
o Xử lý thanh toán thực hiện dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài trước khi hoàn thành thủ tục đăng ký, thông báo đầu tư nước ngoài
o Chuyển khoản, giải ngân, trả nợ và khoản khác liên quan đến khoản vay nước ngoài bằng ngoại tệ của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài theo quy định của pháp luật về vay, trả nợ nước ngoài
Một điểm đang chú ý nữa là TT 38/2026 quy định FICA sẽ áp dụng cho cả trường hợp chuyển nhượng dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài. Điều này rất hợp lý đối với trường hợp Luật Đầu tư hiện hành đã cho phép Nhà đầu tư nước ngoài đã có đăng ký doanh nghiệp (“ERC”) mà chưa cần có Giấy chứng nhận đầu tư (“IRC”) và trên thực tế Nhà Đầu tư đã có các bước chuẩn bị thực hiện dự án đầu tư trước khi có IRC. Tuy vậy, Khoản 2 của TT 38/2026 lại đang có quy định loại trừ: “ Các nội dung liên quan đến quản lý ngoại hối đối với tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là công ty đại chúng có cổ phiếu niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán không thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư này”. Với quy định loại trừ này, nếu một tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã có ERC có hoạt động chuyển nhượng dự án đầu tư (đã có IRC hay chưa có IRC) chứ không thực hiện chuyển nhượng vốn của tổ chức kinh tế, thì trường hợp này theo tôi hiểu hiện tại sẽ không có pháp luật điều chỉnh và do vậy có thể không thực hiện được. Hy vọng Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sẽ sớm có các điều chỉnh phù hợp để giải quyết các trường hợp này.
Cuối cùng, TT 38/2026 quy định nó còn điều chỉnh “các giao dịch chuyển tiền khác liên quan đến hoạt động đầu tư từ Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam vào phần còn lại của Việt Nam” là một điểm khá thú vị vì nó khẳng định các thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, kể cả là 100% vốn đầu tư, sở hữu từ trong nước, sẽ được ứng xử như nhà đầu tư nước ngoài đầu tư vào trong nước dưới góc độ quản lý ngoại hối. Dưới góc độ đầu tư, theo quy định của Nghị Định 324/2025/NĐ-CP VỀ CHÍNH SÁCH TÀI CHÍNH TRONG TRUNG TÂM TÀI CHÍNH QUỐC TẾ TẠI VIỆT NAM thì vẫn xác định thành viên của Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam nếu không thuộc các trường hợp sau đây:
(a) Có nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ trên 50% vốn điều lệ hoặc có đa số thành viên hợp danh là cá nhân nước ngoài đối với tổ chức kinh tế là công ty hợp danh;
(b) Có tổ chức kinh tế quy định ở trên nắm giữ trên 50% vốn điều lệ; hoặc
(c) Có nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế quy định tại điểm a ở trên nắm giữ trên 50% vốn điều lệ
Thì được thực hiện điều kiện và thủ tục đầu tư theo quy định đối với nhà đầu tư trong nước khi thực hiện hoạt động đầu tư theo hình thức thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp của tổ chức kinh tế khác, đầu tư theo hình thức hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) vào phần còn lại của Việt Nam.
thắc mắc, câu hỏi, bình luận xin gửi về contact@vietpremierlaw.vn